Rattenoverlast – Onderzoek naar de aanwezigheid ratten in de omgeving van de rioolwateroverstort aan het Schutterspad te Renkum

Aanleiding

ratGemeente Renkum heeft in de afgelopen periode meerdere klachten ontvangen uit de omgeving van de rioolwateroverstort gelegen aan het Schutterspad-Bram Streeflandweg (ter hoogte van de Esdoorndreef). Deze plaats staat bekend als waterspeelplaats De Doornenkamp. De klachten betreffen de aanwezigheid van (zwarte of bruine) ratten. De rioolwateroverstort is in 2013  opnieuw aangelegd, waarbij de open overstort gesloten is door het aanbrengen van bergbezinkleidingen. Er is nog wel een noodoverlaat aanwezig.

Opdracht

Gemeente Renkum heeft het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) te Wageningen verzocht onderzoek te doen naar de aanwezigheid van ratten in de omgeving van het rioolwateroverstort aan het Schutterspad. Het onderzoek is erop gericht om te onderzoeken of, en in welke mate, ratten in de omgeving aanwezig zijn. Tevens zullen mogelijke oorzaken van de overlast in kaart worden gebracht. Ook zullen maatregelen (indien van toepassing) worden aangereikt die getroffen moeten worden om de overlast situatie op te lossen evenals maatregelen die moeten worden getroffen om overlast in de toekomst te voorkomen (preventie).

Onderzoek

Het onderzoek is op 28 oktober 2014 uitgevoerd door de heer C. Doevendans van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) te Wageningen. De contactpersoon van de Gemeente Renkum is de heer H. de Gelder.

Bevindingen

Tijdens het onderzoek is de rioolwateroverstort/waterspeelplaats onderzocht op (mogelijke) sporen van ratten.

Het onderzoek van de omgeving strekte zich uit in het openbaar gebied tussen de straten Bennekomseweg, Doornenkampseweg, Speelman, Fluitersdreef en Beemd. De straten en paden in het gebied zijn meegenomen. De steegjes achter tuinen van woningen zijn onderzocht. In de gehele omgeving zijn geen sporen van ratten aangetroffen. Het openbaar groen is op veel plaatsen dicht begroeid. De ruimte onder de lage begroeiing biedt weinig mogelijkheden voor onderzoek terwijl dit wel schuilplaatsen kunnen zijn voor ratten. Vanaf brandgangen en steegjes valt te zien dat een groot aantal tuinen aan de achterzijde tegen de omheining voorzien zijn van ruige begroeiing, schuren, volières, composthopen en rommelige afval-opslagplaatsen.

Na afloop van het onderzoek is er contact geweest met een melder aangaande ratten. Hierop is determinatie uitgevoerd van aangetroffen en ingeleverde uitwerpselen in een tuin bij een van de buren. Uit de determinatie is gebleken dat het hier gaat om uitwerpselen van vogels, zeer waarschijnlijk lijster-achtigen (stuk groter, bruiner en voorzien van zaden/pitjes).

Conclusie

De conclusie is dat er op basis van de bevindingen van het onderzoek geen sprake is van aanwezigheid van ratten in het openbaar gebied rondom de rioolwateroverstort aan het Schutterspad in Renkum; de situatie is dusdanig dat er geen sprake is van overlast, echter valt niet uit te sluiten dat er op particulier terrein wei overlast kan zijn of omstandigheden zijn die overlast veroorzaken.

Aanbevelingen

Preventie:
Om ook in de toekomst mogelijke overlast van ratten te voorkomen wordt geadviseerd enkele preventieve maatregelen te treffen:

  • Wegnemen van potentiele schuilplaatsen veroorzaakt door dichte plantengroei in de tuin en in de openbare plantsoenen evenals overhangend groen in steegjes/brandgangen achter tuinen, in perken.
  • Wegnemen of ordenen van (overtollige) materialen in het openbaar gebied rond woningen.
  • In geval van meldingen van ratten, particulieren en of bedrijven, adviseren zelf de nodige voorzorgsmaatregelen te treffen. Zie bijgaande informatiebrochure t.b.v. particulieren.

Rapport onderzoek
(28 oktober 2014)

Opdrachtgever:

Gemeente Renkum
Generaal Urquhartlaan 4
6861 GG Oosterbeek

Locatie onderzoek: Riooloverstort Schutterspad – Renkum

Uitgevoerd door:
C. Doevendans
Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD)
Nudepark 145
6702 DZ Wageningen

MAATREGELEN TER VOORKOMING VAN RATTEN

Het is van belang dat overlast van ratten centraal gemeld wordt. Hierdoor ontstaat een overzicht van de overlast binnen de Gemeente en kan in een vroeg stadium actie worden ondernomen. Meldingen van ratten kunt u doorgeven aan de Gemeente. Om u vast van advies te voorzien, vindt u onderstaand tips die eraan bijdragen dat u zo min mogelijk overlast van ratten ervaart.

Wering van ratten

De belangrijkste omstandigheden waardoor ratten worden aangetrokken, zijn de aanwezigheid van voedsel, drinken en nestelgelegenheid.
Bronnen en maatregelen:

  • Huishoudelijk afval. Mors er niet mee en verzamel het in goed afsluitbare afvalemmers. Bewaar plastic zakken met huisvuil (vooral ’s nachts) niet buitenshuis.
  • Voer voor vogels. Het zonder meer op de grond uitstrooien van voer voor de vogels trekt ratten aan. ’s Nachts doen zij zich te goed aan de restanten, die de vogels hebben laten liggen. Vogels bijvoorkeur voeren in vogelhuisjes of op vogelplankjes met opstaande rand. Voer geen vogels (eendjes “voeren”) in de middag, want dan zijn ze al verzadigd; ze eten dan nog maar weinig van het voer en ’s nachts ligt het er voor de ratten.
  • Buitendeuren, kelderramen, e.d. ’s avonds goed afsluiten. Ook via openingen in buitenmuren en ten gevolge van defecte rioleringen (wees attent op grondverzakkingen en open putjes), kunnen ratten via spouwen kruipruimte binnenkomen.

Zorg voor orde en netheid, ook in de schuur en in de tuin. Materialen die langdurig blijven liggen, bieden een aantrekkelijke nestelgelegenheid voor ratten. Ook slecht beheerde composthopen kunnen een aantrekkelijke voedsel bron vormen. Onderstaande maatregelen kunt u zelf uitvoeren om ratten (en muizen) te weren.

Bouwkundige maatregelen

  • Zorg dat binnenmuren, plafonds en vloeren zonder kieren/naden op elkaar aansluiten;
  • Zorg voor gaaf voegwerk tussen tegels op wanden, vloeren en pilaren;
  • Openingen als kieren en naden in buitenmuren dienen zorgvuldig gedicht te zijn. Ventilatieopeningen groter dan 0,5 cm afsluiten i.v.m. binnendringen door muizen. Let op! Ventilatievoegen niet volledig afsluiten, gebruik hiervoor roosters, zoals bijenbekjes;
  • Gebruik goed sluitende buitendeuren;
  • Dicht doorvoeropeningen t.b.v. voorzieningen voor gas, water, elektriciteit en telefoon goed af;
  • Zorg voor in goede staat verkerende huisriolering en aansluitingen daarvan inclusief hemelwaterlozingen; oude rioleringen bij voorkeur verwijderen;
  • Gegalvaniseerde bol roosters op hemelwaterlozingen bij rioleringen voor zowel vuilwater als hemelwater zorgen ervoor dat ratten niet vanuit het riool op het dak kunnen komen;
  • Kruipruimten en leidingkokers bereikbaar maken of houden voor inspectiewerkzaamheden;
  • Voer regelmatige inspecties uit op de onderhoudstoestand van riolering en waterleidingen.

Hygiënische maatregelen

  • Zorg voor ordelijk onderhouden terreinen en gebouwen, dit ter voorkoming van schuilplaatsen voor ratten;
  • Gebruik goed sluitende vuilnisemmers en afvalcontainers; frequent lediging en reiniging;
  • Voorkom valfruit, zaden en noten op de grond;
  • Zet zakken met plastic afval en eventuele voedsel restanten pas op de ochtend waarop ze
    worden opgehaald buiten;
  • Voer huisdieren die zich buiten bevinden overdag, bij voorkeur in de ochtend, en verwijder
    voederrestanten voor de avond valt;
  • Voorkom opslag van bladeren en ander plantaardig afval (composthopen) in de directe omgeving van gebouwen.

Bestrijding

Er zijn in Nederland geen biociden (bestrijdingsmiddelen) toegelaten voor de bestrijding van ratten voor particulier gebruik. De mogelijkheid bestaat om ratten op uw eigen terrein te bestrijden met behulp van klemmen. De klemmen kunnen worden voorzien van een kleine hoeveelheid aantrekkelijk lokaas (pindakaas). Plaats klemmen bij holingangen, uitwerpselen of op looproutes van ratten. Zorg ervoor dat andere dieren of kinderen niet bij de klemmen kunnen komen, bijvoorbeeld door ze te plaatsen op verborgen locaties of in daarvoor geschikte lokaasdozen. Indien u de ratten wilt laten bestrijden met biociden, dient u contact op te nemen met een professioneel bestrijdingsbedrijf. Namen van bedrijven kunt u vinden in de Gouden Gids of op de website van het KAD (www.kad.nl onder: KAD-Keurmerk).

Keurmerk

Het KAD-Keurmerk heeft als doel kwaliteitsgaranties te bieden voor de uitvoering van geïntegreerde plaagdierbeheersing. Met kwaliteit wordt hier bedoeld dat het resultaat van de uitvoerende werkzaamheden geborgd is, dat de werkzaamheden gericht zijn op de principes van Integrated Pest Management (IPM) en dat de werkzaamheden op professionele wijze worden uitgevoerd en worden gecontroleerd.

Blokbestrijding

Zijn er ratten geconstateerd in uw woning, bedrijf of in een naburig gebouw, werk dan mee aan een “blokbestrijding”, d.w.z. de bestrijding van ratten in alle aangebouwde panden en aangrenzende terreinen, waar zij worden geconstateerd. Er kan sprake zijn van een bouwkundig gebrek, bijvoorbeeld een opening in de gevel of een kapot riool, van waaruit de ratten zich via doorvoeropeningen of de spouwruimten van het ene pand naar het andere begeven. Zo’n euvel moet hersteld worden om de aanwezige rattenpopulatie met succes te kunnen bestrijden.

Bronnen:

0111 Gemeente Renkum_rapport onderzoek ratten Schutterspad
2-31 infobrochure tbv inwoners Gemeenten

Geschreven door Harm Giezen